admin 
Rola weterynarza okulisty i dlaczego oczy psa wymagają specjalistycznej opieki
Najczęstsze choroby oczu u psów diagnozowane przez weterynarza okulistę to schorzenia, które często rozwijają się szybko i mogą prowadzić do trwałej utraty wzroku. Delikatne struktury oka – od rogówki, przez soczewkę, aż po siatkówkę i nerw wzrokowy – wymagają precyzyjnej oceny i leczenia. Weterynarz okulista wykorzystuje specjalistyczne narzędzia oraz doświadczenie, aby prawidłowo rozpoznać problem i wdrożyć odpowiednią terapię, zanim dojdzie do nieodwracalnych zmian.
W praktyce klinicznej okulistyka weterynaryjna skupia się nie tylko na leczeniu, ale też na profilaktyce i wczesnej diagnostyce. Psu nie da się wytłumaczyć, by nie drapał podrażnionego oka, dlatego szybka reakcja opiekuna i konsultacja ze specjalistą są kluczowe. Nawet pozornie błahe objawy, takie jak mrużenie powiek, łzawienie, zaczerwienienie czy wydzielina, mogą być pierwszym sygnałem poważnego problemu i powinny skłonić do wizyty u specjalisty.
Zapalenie spojówek u psów – objawy, przyczyny i leczenie
Zapalenie spojówek to jedna z najczęstszych dolegliwości okulistycznych u psów. Objawia się zaczerwienieniem, obrzękiem spojówek, surowiczą lub ropną wydzieliną oraz świądem prowadzącym do pocierania pyskiem lub łapą. Przyczyną mogą być alergie, infekcje bakteryjne lub wirusowe, ciała obce, podrażnienia pyłem i wiatrem, a także wtórne problemy związane z nieprawidłowym ustawieniem powiek.
Leczenie zależy od przyczyny: stosuje się krople z antybiotykiem lub leki przeciwzapalne, a w wariantach alergicznych – preparaty antyhistaminowe i profilaktykę środowiskową. Kluczowe jest wykluczenie poważniejszych zmian, jak owrzodzenie rogówki, dlatego przed podaniem jakichkolwiek kropli należy wykonać barwienie fluoresceiną i badanie kliniczne u specjalisty.
Owrzodzenie rogówki i urazy oka – nagłe przypadki wymagające interwencji
Owrzodzenie rogówki często powstaje na skutek urazu (gałąź, piasek, zadrapanie), wady powiek (entropium) lub zespołu suchego oka. Objawy to silny ból, światłowstręt, mrużenie, łzawienie oraz czasem mętność powierzchni oka. Nieleczone, może szybko pogłębiać się do perforacji i utraty gałki ocznej, dlatego wymaga pilnej diagnostyki i terapii.
Leczenie obejmuje antybiotykoterapię miejscową, środki przeciwbólowe i kołnierz ochronny, a w głębszych ubytkach – zabiegi chirurgiczne (np. koniunktiwotomia, flap rogówkowy). Kluczem jest szybkie rozpoznanie przy użyciu testu fluoresceinowego oraz ocena lampą szczelinową, co pozwala określić głębokość i rozległość ubytku.
Jaskra u psa – cichy złodziej wzroku
Jaskra u psa to stan podwyższonego ciśnienia wewnątrzgałkowego, który uszkadza nerw wzrokowy. W ostrych napadach oko staje się twarde, bolesne i zaczerwienione, a źrenica często jest rozszerzona i słabo reaguje na światło. Szybka interwencja jest krytyczna – każda godzina nieleczonej jaskry zwiększa ryzyko utraty wzroku.
Diagnostyka opiera się na tonometrii (pomiarze ciśnienia w oku) oraz ocenie dna oka. Leczenie łączy leki obniżające ciśnienie (miejscowe i ogólne), przeciwbólowe i – w razie potrzeby – zabiegi chirurgiczne lub laserowe. Psy ras predysponowanych (np. spaniele, husky) powinny podlegać okresowym kontrolom u weterynarza okulisty.
Zaćma i wrodzone zmętnienia soczewki
Zaćma polega na zmętnieniu soczewki i może być wrodzona, dziedziczna lub nabyta (np. w cukrzycy). Właściciele zauważają mlecznobiałe zabarwienie źrenicy, potykanie się o przeszkody i gorszą orientację po zmroku. Nie każda mętność to zaćma – starcze zmiany jądra soczewki (sklerotyzacja) wymagają różnicowania w badaniu okulistycznym.
Skuteczną metodą leczenia zaawansowanej zaćmy jest fakoemulsyfikacja z wszczepieniem sztucznej soczewki. Decyzję o zabiegu poprzedzają badania siatkówki i nerwu wzrokowego (ERG, oftalmoskopia), które oceniają szanse na odzyskanie funkcjonalnego widzenia po operacji.
Zespół suchego oka (KCS), entropium i ektropium oraz „cherry eye”
Zespół suchego oka (KCS) wynika z niedostatej produkcji łez i skutkuje przewlekłym podrażnieniem, gęstą wydzieliną i skłonnością do nawracających zapaleń oraz owrzodzeń rogówki. Rozpoznanie stawia się na podstawie testu Schirmera, a leczenie obejmuje krople stymulujące wydzielanie łez i preparaty nawilżające. Schorzenie jest zwykle przewlekłe i wymaga stałej kontroli.
Entropium (zawinięcie powieki) i ektropium (wywinięcie powieki) predysponują do urazów, infekcji i przewlekłych stanów zapalnych. W wielu przypadkach korekcja chirurgiczna jest jedynym trwałym rozwiązaniem. Wypadnięcie gruczołu trzeciej powieki („cherry eye”) najczęściej leczy się jego chirurgicznym repozycjonowaniem, co pomaga utrzymać prawidłową produkcję łez.
Jak wygląda diagnostyka okulistyczna u psa
Pełna diagnostyka okulistyczna psa zaczyna się od zebrania wywiadu i oceny ogólnej, po czym przechodzi się do badań specjalistycznych. Badanie lampą szczelinową pozwala ocenić rogówkę, komorę przednią, soczewkę i powieki w dużym powiększeniu. Barwienie fluoresceiną ujawnia ubytki nabłonka rogówki i zaburzenia filmu łzowego.
W dalszej kolejności wykonuje się tonometrię (pomiar ciśnienia wewnątrzgałkowego), oftalmoskopię bezpośrednią i pośrednią do oceny tylnego odcinka oka oraz testy produkcji łez. W wybranych przypadkach pomocne są USG gałki ocznej, gonioskopia czy badania elektrofizjologiczne (ERG) przed planowaną operacją.
- Test Schirmera – ocena ilości łez i wykrycie KCS
- Barwienie fluoresceiną – wykrywanie owrzodzeń rogówki i nieszczelności
- Tonometria – rozpoznanie i monitorowanie jaskry u psa
- Oftalmoskopia – ocena siatkówki i nerwu wzrokowego
- USG oka – diagnostyka zmian za soczewką i krwotoków
Profilaktyka i codzienna higiena oczu psa
Regularna profilaktyka chorób oczu u psów zmniejsza ryzyko powikłań i kosztownego leczenia. Warto kontrolować oczy pupila podczas codziennej pielęgnacji, usuwać delikatnie wydzielinę płatkiem zwilżonym solą fizjologiczną i dbać o przycinanie sierści drażniącej rogówkę. Unikajmy też ekspozycji na kurz, wiatr i intensywne promieniowanie słoneczne bez odpowiedniej ochrony.
Psy ras brachycefalicznych (mops, buldog francuski, shih tzu), spaniele czy rasy myśliwskie są częściej narażone na urazy, entropium/ektropium i przewlekłe zapalenia. Dla nich wskazane są częstsze kontrole u weterynarza okulisty, zwłaszcza gdy pojawiają się nawracające objawy lub planowane są zabiegi chirurgiczne w obrębie powiek.
Kiedy natychmiast jechać do kliniki i jak wybrać gabinet okulistyczny
Do objawów alarmowych należą: silny ból (mrużenie, pocieranie pyskiem), nagła mętność oka, widoczne uszkodzenie, obrzęk, rozszerzona nieruchoma źrenica, gwałtowne pogorszenie widzenia, gęsta ropna wydzielina oraz podejrzenie kontaktu z substancją chemiczną. W takich sytuacjach nie zwlekaj – ostry przypadek wymaga natychmiastowej konsultacji, najlepiej w placówce z całodobowym dyżurem i zapleczem do diagnostyki okulistycznej.
Wybierając gabinet, zwróć uwagę na doświadczenie specjalisty, dostęp do lampy szczelinowej, tonometru, oftalmoskopu oraz możliwość wykonania zabiegów mikrochirurgicznych. Sprawdź, czy klinika zapewnia opiekę pooperacyjną i jasny plan leczenia. Jeśli szukasz specjalistycznej pomocy, odwiedź https://vet-point.waw.pl/okulistyka/, gdzie znajdziesz informacje o usługach z zakresu okulistyki weterynaryjnej i umówisz wizytę u doświadczonego lekarza.
Rasy predysponowane do chorób oczu – na co zwrócić uwagę
Rasy krótkopyskowe często cierpią na ekspozycję rogówki, urazy i przewlekłe podrażnienia z powodu płytkich oczodołów. Z kolei cocker spaniele, border collie czy pudle częściej rozwijają zaćmę o podłożu dziedzicznym, a labradory i beagle są w grupie ryzyka jaskry. Znajomość ryzyk typowych dla rasy pomaga we wczesnym wykrywaniu problemów.
Jeśli Twój pies należy do grupy predysponowanej, zaplanuj profilaktyczne badania co 6–12 miesięcy i reaguj na każdy niepokojący objaw. Wdrożenie leczenia na wczesnym etapie pozwala uniknąć powikłań i utrzymać komfort życia pupila przez długie lata.
- Objawy, których nie wolno bagatelizować: nagły ból oka, światłowstręt, zmiana koloru lub wielkości źrenicy
- Codzienna higiena: delikatne oczyszczanie kącików oczu i kontrola rzęs wrastających w spojówkę
- Profilaktyka urazów: unikanie zabaw w wysokiej trawie i zabezpieczenie przed piaskiem/pyłem
- Kontrole: regularne wizyty u weterynarza okulisty, szczególnie u ras predysponowanych
